Vì sao dán tài liệu vào công cụ dịch sẽ làm hỏng nó
Một đoạn văn Word không phải là một chuỗi chữ. Nó là một dãy các run — những đoạn dùng chung một phông chữ, cỡ chữ và màu — xen giữa là các trường, dấu trang, điểm neo bình luận, tham chiếu chú thích và hình ảnh. Chép chữ ra, dịch rồi dán lại, và mọi thứ không phải là chữ cái đều biến mất: chữ đậm, liên kết, trường số trang, ký hiệu chú thích.
Cách sửa hiển nhiên là dịch từng run một, nhưng còn tệ hơn. Mỗi ngôn ngữ sắp xếp từ theo một trật tự khác nhau, nên “the red house” trong tiếng Anh phải thành “la casa roja” trong tiếng Tây Ban Nha — tính từ đổi chỗ, và chữ đậm phải đi theo nó. Dịch từng mảnh riêng lẻ, bạn sẽ được “la roja casa”, câu mà không người Tây Ban Nha nào viết. Mỗi đoạn văn phải được dịch nguyên vẹn, với định dạng đi kèm theo các từ, rồi mới đặt lại từng run một. Đó là cách các công cụ này làm, và là lý do một từ in đậm, một liên kết hay một cụm từ được tô sáng rơi đúng vào những từ tương ứng trong bản dịch.
Mọi thứ khác trong file — kiểu định dạng, đánh số, thiết lập trang, chủ đề, hình ảnh — không hề bị viết lại. File bạn tải xuống là chính file gốc của bạn với chữ khác bên trong, không phải một tài liệu mới được dựng cho giống bản gốc.
Bảng tính là chương trình, không chỉ là chữ
Bảng tính có một vấn đề mà tài liệu không có: một số từ trong đó là dữ liệu mà công thức dùng để so sánh. =COUNTIF(C:C, "Paid") đếm các ô chứa từ tiếng Anh “Paid”. Dịch các ô đó thành “Pagado” và công thức vẫn chạy, vẫn hiện ra một con số, chỉ có điều con số giờ là 0. Danh sách thả xuống, phép tra cứu theo tên sản phẩm và các cột bảng được gọi theo tên cũng hỏng một cách âm thầm như vậy.
Vì thế Dịch file Excel đọc mọi công thức, danh sách xác thực dữ liệu, pivot table và tham chiếu bảng trong bảng tính trước, và mọi văn bản mà chúng phụ thuộc vào được giữ nguyên như cũ. Trang sẽ cho bạn biết có bao nhiêu ô như vậy, nên không có gì bị giữ lại mà bạn không hay biết. Tên trang tính cũng được giữ nguyên, vì công thức ở các trang tính khác và các bảng tính khác tìm trang tính theo tên của nó.
Những gì được dịch là mọi thứ con người đọc: chữ trong ô, ô rich text có định dạng hỗn hợp, bình luận và ghi chú, hình vẽ và hộp văn bản, cùng tiêu đề và nhãn biểu đồ. Số, ngày tháng, mã và địa chỉ được giữ nguyên, còn văn bản lặp lại ở hàng nghìn ô chỉ được dịch một lần, nên đọc ở đâu cũng giống nhau.
Nói thật về chất lượng dịch máy
Bản dịch ở đây dùng công nghệ mà Mozilla xây dựng cho tính năng dịch trang của Firefox: trôi chảy, nhanh, và tốt nhất khi dịch giữa tiếng Anh với các ngôn ngữ châu Âu phổ biến. Nó rất tốt để hiểu một tài liệu, soạn một bản nháp để người khác duyệt lại, và dịch những tài liệu thường ngày — thư từ, hướng dẫn sử dụng, bảng giá, báo cáo — mà không ai bỏ tiền thuê dịch giả.
Nó không thay thế được người dịch chuyên nghiệp ở những chỗ câu chữ có sức nặng. Dịch máy có thể tạo ra một câu đọc rất trơn tru nhưng lại mang nghĩa khác đi một chút, và nó không có cách nào biết thuật ngữ riêng của công ty bạn. Hãy nhờ người thông thạo kiểm tra mọi nội dung pháp lý, y tế, tài chính hoặc sắp đem in. Chữ ngắn không có ngữ cảnh — một cột bảng tính tên “Net” hay “Draw” — là trường hợp khó nhất với bất kỳ người dịch nào, nên hãy xem qua các tiêu đề.
Các cặp ngôn ngữ không có mô hình trực tiếp sẽ được dịch qua tiếng Anh. Việc này diễn ra tự động và thường cho kết quả tốt, nhưng một sắc thái có thể bị mất hai lần, nên các cặp trực tiếp từ tiếng Anh và sang tiếng Anh là chính xác nhất.
Dữ liệu ngôn ngữ, và vì sao lần đầu chạy lâu hơn
Lần đầu bạn dịch sang một ngôn ngữ, dữ liệu của ngôn ngữ đó sẽ được tải xuống — khoảng 15 đến 70 MB tùy ngôn ngữ, và trang sẽ cho bạn biết dung lượng chính xác trước khi bắt đầu. Dữ liệu được giữ lại sau đó, nên tài liệu tiếp theo cùng ngôn ngữ sẽ bắt đầu chỉ sau một hai giây, và bạn có thể xóa nó khỏi trang công cụ bất cứ lúc nào.
Đó cũng là lý do tài liệu của bạn không bao giờ phải đi đâu cả. Việc dịch diễn ra ngay tại đây, trên file bạn đã thả vào, và thứ duy nhất được truyền đi là dữ liệu ngôn ngữ, giống nhau với tất cả mọi người.